|
|
Homoseksualiteit in multicultureel Nederland Haat en liefde co auteur: Monique Doppert Vijf jaar geleden stelde Nederland als eerste land ter wereld het burgerlijk huwelijk open voor homogeliefden. Met die mijlpaal lijkt de emancipatie van Nederlandse homoseksuele mannen en vrouwen afgerond. Ook al zijn de rechten van homoseksuelen nog niet volledig gelijk gesteld aan die van hetero’s, een beter land voor homo’s en lesbo’s dan Nederland bestaat niet. Sinds kort lijkt de traditionele Nederlandse tolerantie ten aanzien van homoseksuele mannen en vrouwen onder druk te staan. In de media is veel aandacht voor incidenten die duiden op homohaat. Jongeren treiteren homo’s en lesbo’s in hun buurt. Geestelijken veroordelen homoseksualiteit als een ziekte. Op Koninginnedag 2005 wordt in het centrum van Amsterdam een Amerikaanse journalist in elkaar geslagen. Als reactie organiseren homo’s en lesbo’s een spontane zoendemonstratie op het Leidseplein. Begin 2006 tonen twee politie-onderzoeken aan dat homo’s zich vaker onveilig voelen op straat. Of het geweld tegen homo’s daadwerkelijk toeneemt, is niet duidelijk. Slechts weinig politiekorpsen registeren specifiek op homohaat bij geweldsincidenten. Daarbij komt dat poten- of pottenrammen niet als afzonderlijke bepaling in het wetboek van strafrecht staat. Door het gebrek aan registratie weet niemand of de angst voor toenemende intolerantie overdreven of terecht is. In het publiek debat wordt vaak naar moslims gewezen als degenen die homohaat in Nederland brengen. Hun culturele en religieuze achtergrond zou zich moeilijk laten verenigen met acceptatie van homoseksualiteit. Het debat over integratie gaat steeds vaker over de noodzaak om behalve onderwijs en werk ook westerse normen en waarden over te nemen. Acceptatie van homoseksualiteit lijkt daarbij vaak de maatstaf te zijn voor integratie in Nederland. Maar wat is nu precies de relatie tussen de komst van migranten naar Nederland en de afnemende tolerantie voor homoseksualiteit? Is deze intolerantie inderdaad een botsing tussen islam en westerse opvattingen over seksualiteit? Of komen de problemen voort uit het feit dat een deel van de migranten de emancipatie, ontzuiling en ontkerkelijking van Nederland niet actief hebben meegemaakt? Opvallend is dat homo’s vaak klagen over het wangedrag van Marokkaanse en Turkse jongeren met een moslimachtergrond. Terwijl zij zijn opgegroeid in Nederland en meer dan hun ouders deel uitmaken van de Nederlandse samenleving. Overigens is het de vraag of in Nederland sprake was van een voltooide emancipatie van homoseksuelen. Het lijkt erop dat deze ook aan grote groepen autochtone Nederlanders voorbij is gegaan. Zo is binnen sommige christelijke kerken homoseksualiteit nog steeds problematisch. Juist door de mythe van de voltooide emancipatie is de aandacht voor voorlichting en anti-discriminatie in de politiek, het onderwijs, het buurtwerk en bij de politie verslapt. Is dus de homo-emancipatie voltooid met het huwelijk en de gay games? Kan een goede christen of moslim ook homo zijn? Met dit soort vragen willen wij een bijdrage leveren aan het debat in Nederland. Zonder te ontkennen dat homoseksualiteit en religie vaak een lastige combinatie is, gaan wij in de bundel Haat en liefde op zoek naar nuancering, oorzaken en oplossingen. We spraken dertien denkers en doeners uit de politiek, het onderwijs, de journalistiek, de horeca en de literatuur: homo’s en hetero’s, gelovigen en ongelovigen. De meeste geïnterviewden erkennen dat het flink rommelt op homo-gebied. Het merendeel ervaart een afnemende tolerantie. De rol van het onderwijs, media, kerk, moskee en de overheid lopen als rode draden door de gesprekken. Henk Krol vertelt over een leraar die gedurende zijn carrière een groeiende openheid ervoer en nu - aan het eind van zijn loopbaan - weer terug is in de kast. De homohaat wordt versterkt als seksuele voorlichting van huis uit en op school niet of slechts mondjesmaat wordt gegeven, vindt Boris Dittirch. Volgens Peter van Maaren, zelf docent, hechten schooldirecties uit angst of onverschilligheid geen belang aan seksuele voorlichting. Enkele geïnterviewden noemen de rol van de media. Inssaf Uariachi kent verhalen over geweld door autochtone jongeren tegen lesbiennes, die de pers niet halen. Zelf vecht ze als lesbische vrouw met Marokkaanse achtergrond tegen de beeldvorming dat homo’s van moslimhuize een zwaar leven hebben. Ook Omar Nahas ervaart dat journalisten vaak het gesprek openen met rampverhalen over verstoting of geweld tegen homoseksuelen met een moslim-achtergrond. Sommige geïnterviewden spitsen zich toe op de rol van religie in Nederland. In alle grote wereldgodsdiensten bestaat weerstand of afkeuring van homoseksualiteit, merkt onder anderen Fouad Laroui op. Hij verwacht dat het nog een, twee generaties duurt voordat de negatieve houding van veel moslimjongeren ten aanzien van homoseksualiteit veranderd. Ruard Ganzevoort pleit, net als Omar Nahas voor emancipatie vanuit religieuze kring, christelijk en islamitisch. Het breken met religie is volgens hen niet enige weg voor christelijke en moslim-homo’s en lesbo’s. Dat is het wel voor Jihad Alariachi. Volgens haar bestaat de moslimhomo niet. Het is voor haar onmogelijk om praktiserend homo en moslim te zijn. Nee, zegt Jale Simsek, religie is een strict persoonlijke zaak. Zij beschouwt de islam niet als maatschappelijke organisatie of ideologie. Wat haar betreft kunnen ook moslimgelovigen homoseksueel zijn. Ook voor Oscar Hammerstein is de scheiding tussen kerk en staat heilig en is homoseksualiteit een puur individuele kwestie. Enkelen noemen de rol van de overheid. Nebahat Albayrak merkt op dat het huwelijk misschien wel is opengesteld voor stellen van gelijk geslacht, maar de rechtsgevolgen van het huwelijk gelden niet voor homoseksuelen. Zij stelt dat het debat over échte gelijkheid van homoseksuelen helemaal niet bespreekbaar is in Nederland. Ook volgens Saskia Wieringa heeft de Nederlandse overheid steken laten vallen, onder andere door jarenlang geen Nederlandse imamopleiding op te richten. Marjan Sax signaleert dat de overheid veel subsidies voor belangenorganisaties heeft ingetrokken. Hierdoor is het maatschappelijk middenveld – een belangrijke speler in emancipatie en verdraagzaamheid – verzwakt. Al met al blijkt uit deze dertien interviews dat emancipatie en het voorkomen van discriminatie continue aandacht vergt. Dit boek gaat niet alleen over onverdraagzaamheid, discriminatie en haat, het gaat ook over liefde. Over mannen die van mannen houden, en vrouwen die van vrouwen houden. Zoals Henk Krol zegt: homoseksualiteit is helemaal niet zoiets geks. Het is maar liefde. Dit boek gaat ook over liefdevol samenleven in Nederland als buren en buurtgenoten, ook al zijn we nog zo verschillend. Dat begint vaak met een gesprek. Wij hopen dan ook dat deze inteviews lezers aanzetten om met elkaar in gesprek te gaan. Dit boek gaat niet alleen over haat, maar ook over liefde. Het gaat over de vraag hoe we botsingen tussen levensstijlen in de dagelijkse praktijk kunnen oplossen en over de manier waarop politiek, onderwijs, politie, kerken, moskeeën en buurtgenoten daaraan liefdevol kunnen bijdragen. Literatuur - Anja Meulenbelt e.a. (1998) Roze Tijden, kansen en risico’s voor de lesbische- en homobeweging, Amsterdam: Schorer Boeken. - Imad el Kaka en Hatice Kursun (2002) Mijn geloof en mijn geluk, Islamitische meiden en jongens over hun homoseksuele gevoelens, Amsterdam: Schorer Boeken. - Peter van Maaren (2004) Mijn meester is homo, Amsterdam: Uitgeverij SWP. - Fouad Laroui (2005) Het tragische einde van Philomene Tralala, Amsterdam: Van Oorschot. - Bart Top (2005) Religie en verdraagzaamheid, Kampen: Uitgeverij Ten Have. - Samira Abbos (2005) De moslim bestaat niet, een zoektocht naar de islam, Amsterdam: Bert Bakker. - Omar Nahas (2001) Islam en homoseksualiteit, Amsterdam: Uitgeverij Bulaaq, Utrecht: Yoesuf. - Omar Nahas (2005) Homo en moslim, hoe gaat dat samen? 1001 vragen over islam en homoseksualiteit. Utrecht: Forum. - Hafid Bouazza (2002) Rond voor rond of als een pikhouweel, Amsterdam: Prometheus. - Marjan Sax, Van lesbian nation naar next-gender-ation. De complete George Mosse Lezing, Amsterdam. Dit boek verscheen in juni 2006 bij Uitgeverij Ten Have, Kampen. |
|
